Patroon achter de persoon – november 2015

Patroon achter de persoon

Je kent vast wel iemand in je omgeving die altijd maar bezig is om overal de controle op te willen houden door alles al geregeld te hebben voordat je überhaupt met je ogen kon knipperen. Of iemand die altijd ergens een grapje van weet te maken ook als de sfeer daar niet helemaal naar is. Het is als buitenstaander makkelijk daar iets van te vinden; toch kan er achter zulk gedrag een hele wereld schuil gaan.

patronenVandaag vertelde ik tijdens het symposium Het nieuwe scheiden in Utrecht over gedrag, patronen, hoe je deze kunt (h)erkennen en een begin kunt maken met het doorbreken ervan. Of beter gezegd, het doorgronden ervan. Ieder mens heeft in zijn leven bepaalde gedragspatronen opgebouwd. Vaak heeft het ontstaan van een dergelijk patroon zijn oorsprong in het gezin van herkomst.
Het begint simpelweg met iets gaan doen of juist laten omdat je merkt dat je daardoor iets naars kunt voorkomen of juist iets leuks kunt bewerkstelligen. Iedereen kent wel het voorbeeld van je branden aan de kachel. Omdat je de pijn daarvan een volgende keer wilt vermijden, zal je voortaan eerst je hand er even boven houden voordat je hem aanraakt of ga je dat misschien zelfs doen bij het aanraken van andere dingen. Dit doe je lang niet altijd bewust. Kenmerkend voor een patroon is dat het zich herhaalt zodra zich een situatie voordoet die je triggert. Het is een soort reflex.

Hoe het vroeger bij jou in het gezin ging, beïnvloedt hoe je met andere mensen omgaat. Als je bijvoorbeeld hebt geleerd niet teveel je eigen wil uit te spreken, omdat dat thuis een pak voor je broek opleverde, kan het zijn dat je in de loop van de tijd het contact met je eigen wil bent kwijtgeraakt. Het kan dan gebeuren dat je later verliefd wordt op iemand die juist heel goed is in het uitstippelen van zijn of haar eigen weg. Dan hoef jij je eigen wil opnieuw niet te gebruiken en valt dit patroon niet op. Op die manier kan een patroon van vroeger van invloed zijn op de partnerrelatie, en soms zelfs al op de partnerkeuze.

Op een gegeven moment kan je patroon – datgene wat je eerst heeft geholpen – je ook in de weg gaan zitten. Je kunt opeens heel sterk voelen dat je eigen wil naar boven komt en dat die zich dit keer echt wil laten horen. Iets in je roept je op je patroon te veranderen. Of je wilt in elk geval een keuze kunnen maken tussen het oude vertrouwde of iets anders. Maar, patronen laten zich niet vanzelf of in een keer doorbreken. Het gaat er in eerste instantie om dat je je bewust wordt van hoe het bij jou zit. Daarna kun je herkennen wat je daarmee hebt willen bewerkstelligen of voorkomen. Vervolgens is het tijd om je verantwoordelijkheid te nemen om er anders mee om te gaan. Dit kan een taai proces zijn en het vergt dan ook veel doorzettingsvermogen.

Begrijpen hoe het zit is dus een eerste stap in het doorgronden van patronen. Weten dat bepaald gedrag een oorsprong van betekenis heeft, geeft een andere kijk op jezelf en de ander. Dat hoorde ik ook terug van de deelnemende mediators en scheidingsprofessionals bij mijn workshop vandaag: ‘ik ga anders kijken en luisteren’. Een bredere blik bij begeleiders draagt ook bij aan de groei van de hulpvragers. En mocht jouw patroon zijn dat je niet makkelijk om hulp vraagt, laat dit dan het moment zijn dat je dat anders gaat doen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *